Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Eisteddfod yn cyhoeddi lein-yp Ty Gwerin 2017

Published

on

‘Y Dylan Cymraeg’: Meic Stevens

MAE’R EISTEDDFOD yn falch o gyhoeddi manylion y Tŷ Gwerin eleni.

Ers iddo ymddangos gyntaf nôl yn 2014, mae’r Tŷ Gwerin wedi sefydlu’i hun fel un o ardaloedd mwyaf poblogaidd y Maes, gydag awyrgylch braf yr yurt ynghyd â cherddoriaeth werin ar ei orau’n gyfuniad perffaith.

Bydd tri o’r enwau mwyaf yn y sîn werin ac acwstig yn perfformio yn y Tŷ Gwerin am y tro cyntaf eleni. Mae Meic Stevens yn un o gerddorion traddodiadol mwyaf poblogaidd a dylanwadol Cymru, ac wedi arwain cerddoriaeth werin yn y wlad ers y 1960au. Yn aml, mae pobl yn ei alw’n ‘y Dylan Cymraeg’; mae gan ei ganeuon adlais seicadelig, mae’i dechnegau gitâr yn arbennig ac mae ganddo ddawn aruthrol i greu cerddoriaeth a geiriau a chaneuon sydd ymysg clasuron ein cyfnod.

Mae Dafydd Iwan ar flaen y gad yn y sîn Gymraeg ers y 60au cynnar, a daeth i amlygrwydd drwy’i ganeuon gwladgarol a’i rôl flaenllaw yn ymgyrchoedd iaith y 60au a’r 70au. Mae’i ganeuon, fel rhai Meic Stevens, yn glasuron, ac er bod Dafydd wedi ymuno ag Ar Log am berfformiad byrfyfyr o’r anthem ‘Yma o Hyd’ yn y Tŷ Gwerin llynedd, dyma fydd ei berfformiad ‘swyddogol’ cyntaf!

Mae gan Mynediad am Ddim 40 mlynedd o brofiad perfformio, ac mae’n sicr y bydd eu dehongliadau harmonïol o ganeuon gwerin hen a newydd yn un o uchafbwyntiau’r rhaglen eleni.

Un arall o’r uchafbwyntiau’n ddi-os, fydd set gyda’r hwyr arbennig iawn gan Cowbois Rhos Botwnnog, a fydd yn perfformio ar ôl iddi dywyllu, a bydd yr yurt deniadol yn cael ei drawsnewid i fod yn lleoliad hudol – gyda goleuadau ‘tylwyth teg’ bychain. Bydd y lleoliad a’r perfformiad yn sicr o wneud hon yn noson i’w chofio.

Trefnir Tŷ Gwerin gan yr Eisteddfod Genedlaethol, ac meddai Sioned Edwards, sy’n gyfrifol am y prosiect, “Mae rhaglen eleni’n un o’r cryfaf rydym wedi’i chael. Rydym wedi gweithio’n agos gyda gwirfoddolwyr lleol o’r sîn werin Gymraeg ynghyd â cherddorion ac wedi creu rhaglen a fydd yn apelio at nifer fawr o bobl, gobeithio. Rydw i’n edrych ymlaen yn arbennig am y sesiwn ar ganu serch sydd wedi’i churadu gan Gwenan Gibbard. Mae cymaint o’n caneuon serch yn cael eu canu o safbwynt y dyn, felly fe fydd yn ddiddorol iawn gweld lein-yp cwbl fenywaidd.

“Sesiwn arall rwy’n edrych ymlaen ati yw’r Frwydr Shantis Môr. Bydd tîm o Fôn yn brwydro yn erbyn tîm o Ben Llŷn, gan berfformio shantis lleol – ac mae’n sicr o fod yn frwydr go wahanol. Mae Dewi Pws yn rhan o dîm Pen Llŷn, felly pwy ag ŵyr beth ddigwyddith!

“Wrth gwrs, mae’r perfformiadau poblogaidd eraill i gyd yn mynd i fod yn y Tŷ Gwerin. Bydd Jamie Smith’s MABON a Calan, sydd newydd ryddhau albwm gwych newydd, ‘Solomon’ yn dychwelyd atom yn dilyn perfformiadau hynod boblogaidd y llynedd. A fyddai’r Eisteddfod ddim yn Eisteddfod hen berfformiad gan Bob Delyn a’r Ebillion. Rhywbeth arall sy’n dychwelyd eleni – i groeso mawr rwy’n siŵr – yw’r Stomp Cerdd Dant, gydag Arfon Gwilym yn ei guradu eto eleni. Os nad ydych chi wedi bod i’r Stomp Cerdd Dant erioed, dewch! Ond dewch yn ddigon cynnar gan ei bod yn llenwi’n gyflym. Nid dyma’r lle i rai cul eu meddwl, ond mae’n sicr o wneud i chi lanna’ chwerthin. Does dim byd wedi gwneud cymaint i newid delwedd cerdd dant dros y blynyddoedd diwethaf credwch chi fi!

“Mae ‘na yoga – ac i’r rheiny sy’n teimlo ychydig yn fwy egnïol – cadw’n heini drwy glocsio, neu ‘Clogsffit’ i roi’r enw cywir iddo fo. Rwy’n gwybod ei fod yn swnio’n ystrydebol, ond mae ‘na rywbeth i bawb yn y Tŷ Gwerin

Continue Reading

Cymraeg

A wnaiff cysgod du’r diciau gilio oddi?​

Published

on

Mae Plaid Cymru’n croesawu’r mesurau: Simon Thomas

​​MAE DICIAU buchol wedi taflu cysgod du dros ddiwydiant gwartheg Cymru, ond mae gobaith y bydd rhaglen dileu diciau, sy’n cychwyn yfory (1af o Hydref), yn lleihau y nifer o achosion diciau buchol.

Parthau fydd y drefn newydd, gyda dwy barth Ganolradd, dwy barth Uchel a dwy barth Isel yn cael eu sefydlu dros Gymru â mesurau wedi eu haddasu ar gyfer pob parth.

Dywed Simon Thomas, y Gweinidog Cysgodol dros Materion Gwledig: “Mae Plaid Cymru’n croesawu’r mesurau i reoli a dileu diciau a sicrhau bod profion a chyfyngiadau symud yn cydfynd â statws y clwyf yn y barth honno.

“Mae diciau buchol wedi taflu cysgod du dros y diwylliant ffermio yng Nghymru, gyda Llywodraeth Cymru yn gwario bron i £150m ar iawndal diciau dros y ddegawd ddiwethaf.

“Croesawaf agwedd sy’n cymryd materion lles anifeiliaid, y gwartheg yn ogystal â’r moch daear, wrth gysidro dileu o ddifrif. Dyma glwyf sy’n poeni yr anifeiliaid yr ydym ni yn edrych ar eu hôl yn ogystal ag anifeiliaid gwyllt, ac mae angen i ni ddileu’r clwyf o’r ddwy sector.

“Gobeithiaf y gwnaiff cymryd ymagwedd ataliol leihau nifer yr achosion o ddiciau gan godi’r cysgod du oddi ar y diwylliant gwartheg.

“Rydym wedi bod yn mynnu gweld gweithredu gan y Llywodraeth Lafur ers 2015 pryd ataliwyd y rhaglen brechu moch daear oherwydd prinder byd-eang ar y brechlyn a’r angen i’w ddefnyddio ar gyfer iechyd dynol.

“Mae angen gweithredu yn arbennig gan fod cysgod Brexit a pha delerau masnachol sy’n cael eu trafod.

“Codwyd pryderon â mi dros yr haf yn ystod nifer o’r sioeau amaethyddol y mynychais fel y Sioe Frenhinol a Sioe Sir Benfro am yr effaith ar y fasnach rhwng yr ardaloedd. Mae angen i’r Llywodraeth Lafur fynd i’r afael â’r mater hwn yn ogystal â’r mater o brofion ychwanegol yn yr ardaloedd Uchel a Chanolradd.

“Mae wedi cael ei sefydlu bod y clwyf yn cael ei basio rhwng yr anifeiliaid gwyllt a’r gwartheg a rheoli’r clwyf o fewn y boblogaeth o anifeiliaid gwyllt sydd yn rhaid mynd law yn llaw â phrofion ar anifeiliaid a cyfyngiadau symudiad.

Rhaid i’r Llywodraeth Lafur ein sicrhau bod y mesurau yn cael eu targedu a’u bod yn effeithiol a dyngarol. Dydw i ddim yn credu bod tystiolaeth i gefnogi dilyn Lloegr a difa ar raddfa fawr.”

Continue Reading

Cymraeg

Ymwelwyr yn heidio i’r Senedd i weld Weeping Window

Published

on

DAETH nifer uwch nag erioed o ymwelwyr i’r Senedd dros yr haf eleni i weld cerflun pabis eiconig Weeping Window.

Daeth mwy na 49,000 o bobl i weld gwaith yr artist Paul Cummins a’r dylunydd Tom Piper, sy’n rhan o daith ledled y DU a drefnwyd gan 14-18 NOW, sef rhaglen gelfyddydol y DU i nodi canmlwyddiant y Rhyfel Byd Cyntaf.

Mae’r ffigur fwy na deirgwaith yn uwch na nifer y bobl a ymwelodd â’r Senedd yn ystod yr un cyfnod dros y ddwy flynedd ddiwethaf.

Roedd y cerflun i’w weld ar risiau’r Senedd rhwng mis Awst a mis Medi a bydd yn symud nawr i Amgueddfa Ulster yn Belfast ar gyfer cam nesaf y daith ledled y DU.

Roedd yr arddangosfa yn rhan o ‘Cymru’n Cofio’, sef rhaglen o ddigwyddiadau i nodi canmlwyddiant y Rhyfel Byd Cyntaf. Roedd arddangosfa Weeping Window yn cyd-fynd â chanmlwyddiant Brwydr Passchendaele, lle y bu farw llawer o Gymry, gan gynnwys y bardd enwog Hedd Wyn.

Dywedodd Elin Jones AC, Llywydd y Cynulliad, “Mae Weeping Window wedi bod yn boblogaidd iawn, gan ddenu nifer fawr o ymwelwyr o bob rhan o Gymru a thu hwnt.

“Mae’r Senedd yn lleoliad arbennig ac mae wedi bod yn wych gweld cynifer o bobl yn mwynhau’r cerflun ac yn cymryd amser i feddwl ac ystyried ei arwyddocâd.”

Dywedodd Jenny Waldman, Cyfarwyddwr 14-18 NOW: “Mae’r pabis wedi swyno miliynau o bobl ledled y DU, ac roeddem yn falch iawn o gael cyfle i weithio gyda Chynulliad Cenedlaethol Cymru i gyflwyno Weeping Window yn y Senedd yng Nghaerdydd.

“Rydym yn hynod ddiolchgar i’r artist Paul Cummins a’r dylunydd Tom Piper am y ddau ddarn hynod bwerus hyn o gelf sydd o arwyddocâd cenedlaethol ac sy’n parhau i ysbrydoli pawb sy’n eu gweld.”

Mae Weeping Window yn un o ddau gerflun a gymerwyd o’r celfwaith Blood Swept Lands and Seas of Red – gwaith yr artist Paul Cummins yw’r pabis a’r cysyniad gwreiddiol a dyluniwyd y gosodiad gan Tom Piper​.​

Cafodd y gosodiad ei arddangos yn wreiddiol yn Nhŵr Llundain yn 2014, lle’r oedd 888,246 o babis i’w gweld, sef un ar gyfer pob milwr Prydeinig neu drefedigol a laddwyd ar y ffrynt yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Lluniwyd y gosodiad gan Paul Cummins Ceramics Limited ar y cyd â’r Palasau Brenhinol Hanesyddol. Weeping Window yw’r rhaeadr o babis a oedd i’w gweld yn llifo allan o ffenestr uchel i lawr at y glaswellt oddi tani.

Ochr yn ochr â Weeping Window cynhaliodd Cynulliad Cenedlaethol Cymru arddangosfa o’r enw Menywod, Rhyfel a Heddwch hefyd. Daeth Lee Karen Stow, y ffotonewyddiadurwr enwog, â’i harddangosfa fyd-enwog i Gymru, yn cynnwys portreadau ychwanegol a gomisiynwyd yn arbennig i ddangos effaith y rhyfel ar fenywod Cymru.

Mae teithiau Wave a Weeping Window gan 14-18 NOW yn rhoi cyfle i bobl ledled y DU deimlo effaith y pabis seramig mewn lleoliadau amrywiol sydd â chysylltiad â’r Rhyfel Byd Cyntaf. Ers i’r teithiau ddechrau yn 2015, mae dros 2.7 miliwn o bobl wedi gweld y ddau gerflun. Bydd Wave a Weeping Window yn parhau i gael eu harddangos mewn lleoliadau penodol o amgylch y DU, gan gyrraedd IWM North ac IWM Llundain yn ystod yr hydref yn 2018.

Yn dilyn yr arddangosfa yng Nghaerdydd, bydd Weeping Window yn Amgueddfa Ulster yn Belfast rhwng 14 Hydref a 3 Rhagfyr 2017. Bydd Wave i’w weld yng Nghofgolofn Lyngesol Comisiwn Beddau Rhyfel y Gymanwlad yn Plymouth rhwng 23 Awst a 19 Tachwedd 2017.

Mae Wave a Weeping Window wedi cael eu cadw i’r genedl gan Ymddiriedolaeth Backstage a Sefydliad Clore Duffield. Cafwyd cymorth ariannol ar gyfer yr arddangosfeydd gan yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon a Chronfa Dreftadaeth y Loteri, ac mae’r gwaith o godi arian ar gyfer y teithiau yn parhau.

DAF Trucks yw’r noddwr trafnidiaeth ar gyfer yr arddangosfeydd yn y DU, ac mae 14-18 NOW yn falch iawn o fod yn bartner i DAF wrth droi’r prosiect hanesyddol hwn yn realiti. Cefnogir y rhaglen ddysgu ac ymgysylltu sy’n cyd-fynd â thaith y pabis gan Sefydliad Foyle.

Continue Reading

Cymraeg

‘Mae gan Gymru’r momentwm’

Published

on

MAE CYFLWYNYDD pêl-droed S4C, Dylan Ebenezer, yn barod am benwythnos hir, bythgofiadwy wrth i ymdrechion Cymru i gyrraedd Cwpan y Byd 2018 yn Rwsia barhau.

Ac fe fydd miloedd o gefnogwyr Cymru yn ymuno ag e ar y siwrnai gyffrous ar S4C wrth i’r sianel ddarlledu’r ddwy gêm ragbrofol olaf yng Ngrŵp D yn fyw.

Bydd y penwythnos hir o bêl-droed yn dechrau yn Georgia ddydd Gwener, 6 Hydref ac yn cyrraedd uchafbwynt nos Lun, 9 Hydref pan fydd Cymru’n herio Iwerddon.

“Bydd y ddwy gêm yn ofnadwy o anodd, ond os gwnawn ni ennill mas yn Georgia, rwy’n wir yn meddwl yr enillon ni’r ail gêm gartre’ hefyd,” meddai Dylan, cyflwynydd rhaglen bêl-droed wythnosol S4C, Sgorio.

“Rwy’n gwybod bod y gair ‘momentwm’ yn dipyn o cliché, ond yn yr achos ‘ma mae’n wir. Yn y gêm gyntaf yn erbyn Georgia gartre’ pan gafodd Gymru gêm gyfartal ar ôl perfformiad siomedig, roedden ni’n diodde’ o dipyn bach o Euro hangover. Ond y tro hwn bydd pethau’n hollol wahanol, byddan nhw’n canolbwyntio’n llwyr ar gael y fuddugoliaeth.”

Yn ymuno â Dylan ar gyfer y gemau, bydd y tîm sylwebu Nic Parry a Malcolm Allen, gyda’r cyn chwaraewyr rhyngwladol Owain Tudur Jones a Dai Davies yn dadansoddi yn y stiwdio.

Gyda Serbia yn edrych yn debygol o ennill y grŵp, y gobaith mwyaf i Gymru yw gorffen yn ail; hyd yn oed wedyn does dim sicrwydd y byddan nhw’n cyrraedd y gemau ail gyfle.

“Mae’n rhaid iddyn nhw fod yn bositif a mynd amdani,” meddai Dylan. “Rwy’n gwybod yn erbyn Awstria bod y tîm wedi cael llond pen gan Chris Coleman yn yr ystafell newid hanner amser achos eu bod nhw’n chwarae mewn ofn o gael cardiau melyn. Dywedodd wrthyn nhw i anghofio am y cardiau melyn a chwaraeodd y tîm lot gwell yn yr ail hanner ac ennill.

“Mae’n rhaid iddyn nhw chwarae gyda’r un penderfyniad yn y gemau yma. Fe ddylai Ramsey a Bale fod ‘nôl ar eu gorau, ac wrth gwrs bydd Ben Woodburn ar y fainc … Mae’n fater o ‘un cyfle mewn oes’ i gyrraedd Rwsia ac mae’n rhaid iddyn nhw fynd amdani.”

Continue Reading

Trending

FOLLOW US ON FACEBOOK