Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Mae BBC Radio Cymru 2 wedi lansio

Avatar

Published

on

Eich cymheriad brewcast ar BBC RC2: Heledd Siôn y cyflwynydd newyddion, Huw Stephens, Caryl Parry Jones, Dafydd Meredydd, Lisa Gwilym

MAE’N ddiwrnod hanesyddol ym maes darlledu Cymraeg.

O Dydd Llun, 29 Ionawr, BBC Radio Cymru 2 – gwasanaeth radio Cymraeg newydd y BBC – yn wedi ar yr awyr.

Am y tro cyntaf ers i BBC Radio Cymru gael ei sefydlu 40 mlynedd yn ôl, bydd gwrandawyr yn cael dewis o raglenni Cymraeg yn y bore. Bydd y Post Cyntaf yn dal i gynnig newyddion ac i ddadansoddi, tra bydd y Sioe Frecwast, y rhaglen amser brecwast ddyddiol newydd ar BBC Radio Cymru 2, yn darparu rhaglen amgen i deuluoedd gydag adloniant, cerddoriaeth a sgyrsiau yn y Gymraeg.

SUT I WRANDO AR BBC RADIO CYMRU 2

Mae BBC Radio Cymru 2 ar gael ar radio digidol. Bydd llawer o setiau digidol yn diweddaru’n awtomatig ac yn darganfod BBC Radio Cymru 2 heb gymorth. Fel arall, gall gwrandawyr ddewis yr opsiwn Tiwnio neu Sganio’n Awtomatig i ychwanegu BBC Radio Cymru 2 at eu rhestr o orsafoedd radio.

Gallwch wrando ar y Sioe Frecwast yn fyw – ac ar unrhyw rifyn o’r 30 diwrnod diwethaf – ar ap BBC iPlayer Radio ac ar bbc.co.uk/radiocymru2
Bydd BBC Radio Cymru 2 ar y teledu: Freeview, YouView, BT TV, a Talk Talk TV – sianel 721; Sky, sianel 0154; Freesat, sianel 718 (a 735 y tu allan i Gymru).

Dywedodd Tony Hall, Cyfarwyddwr Cyffredinol y BBC: “Rwy’n falch iawn bod y Siarter newydd wedi’n galluogi ni i gryfhau ein gwasanaethau ar gyfer cynulleidfaoedd Cymraeg ac i gynnig dewis gwirioneddol i’n gwrandawyr radio am y tro cyntaf yn y Gymraeg.”

Dywedodd Betsan Powys, Golygydd BBC Radio Cymru: “O Dydd Llun ymlaen, gall gwrandawyr ledled Cymru sydd eisiau gwrando ar wasanaeth radio Cymraeg ddewis – newyddion, chwaraeon a digon o ddadansoddi gyda thîm y Post Cyntaf ar BBC Radio Cymru neu’r Sioe Frecwast ar BBC Radio Cymru 2.

“Mae 40 mlynedd ers i’r BBC roi ei ffydd mewn darlledu Cymraeg a lansio BBC Radio Cymru. A dyma ni unwaith eto – cam hyderus arall, yn cael ei gymryd yn 2017, gyda dewis go iawn ar yr awyr yn 2018. Dydy’r broses o gael BBC Radio Cymru 2 ar yr awyr heb fod yn hawdd – diolch i bawb a wnaeth helpu i sicrhau bod hynny’n digwydd.”

Mae mudiad iaith wedi croesawu lansiad Radio Cymru 2 gan ddweud ei fod yn ‘gam yn y cyfeiriad iawn’ a bod angen datganoli pwerau darlledu i Gymru er mwyn normaleiddio’r Gymraeg ar draws y cyfryngau.

Meddai Aled Powell, Cadeirydd Grŵp Digidol Cymdeithas yr Iaith: “Mae’n adeg i ddathlu’r cam yma i’r cyfeiriad iawn, cam tuag at sicrhau bod pawb yn gallu dewis byw eu bywydau yn Gymraeg. All un orsaf ddim bod yn bopeth i bawb, felly rydym yn croesawu bod mwy o amrywiaeth o ran cynnwys fel bod gan wrandawyr rhywfaint o ddewis. Mawr obeithiwn y daw cadarnhad y bydd yr orsaf newydd hon yn un barhaol ac yn wasanaeth lawn yn y pendraw. Rydym yn gwybod bod staff Radio Cymru wedi gweithio’n galed iawn ar y fenter hon ac maen nhw’n haeddu pob llwyddiant. Wrth edrych ymlaen, mae’r angen i ddatganoli darlledu yn fwy nag erioed er mwyn osgoi sefyllfa ble mae un darparwr yn dominyddu ein cyfryngau yng Nghymru, yn enwedig yn y Gymraeg.”

Ychwanegodd: “Dan y gyfundrefn bresennol o reoleiddio o San Steffan, rydyn ni’n gweld a chlywed llai a llai o Gymraeg ar ein cyfryngau lleol a masnachol. Wedi dirywiad difrifol y Gymraeg ar orsafoedd fel Radio Ceredigion a Radio Sir Gâr, mae gwir angen atal hyn drwy ddatganoli grymoedd darlledu i’r Senedd yng Nghymru.

“Mae’r ddogfen ymchwil rydyn ni wedi cyhoeddi yn dangos drwy ddatganoli darlledu y bydd modd buddsoddi degau o filiynau o bunnau’n fwy yn darlledu yng Nghymru, gan sefydlu tair gorsaf radio a thair sianel teledu Cymraeg yn ogystal â chynnal rhai dwyieithog. Felly mae’r ymgyrch dros ragor o wasanaethau yn parhau. Os ydym am gael gwasanaethau teilwng i Gymru a’r Gymraeg, a’r rheini gan blwraliaeth o ddarparwyr, mae’n rhaid i bobl Cymru allu llywio ein system gyfryngol ein hunain.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Amser i gau’r bwlch ar Gymraeg yn sefydliadau

Avatar

Published

on

ER BOD sefydliadau cyhoeddus wedi perfformio yn well wrth gynnig gwasanaethau Cymraeg yn ystod 2019-20, mae ‘na le i rai sefydliadau wella eto yn ôl Comisiynydd y Gymraeg, Aled Roberts.

Mae’r Comisiynydd wedi cyhoeddi adroddiad yr wythnos hon sydd yn adrodd ar berfformiad sefydliadau cyhoeddus wrth iddynt ymdrin â’r Gymraeg. Mae’r adroddiad yn dangos bod perfformiad wedi gwella ar y rhan fwyaf o wasanaethau eto yn 2019- 2020 ond bod rhai agweddau sydd yn parhau i beri pryder i’r Comisiynydd.

Dywedodd: “Mae yna risg fod bwlch yn tyfu rhwng y sefydliadau sydd yn perfformio’n dda a’r rhai sydd ddim cystal, ac mae angen i bob sefydliad gymryd eu cyfrifoldebau o ddifri.

“A hithau yn bedair blynedd ers i’r sefydliadau cyntaf ddod o dan safonau’r Gymraeg, mi fyddwn yn disgwyl i bob sefydliad gwrdd â’r gofynion bob tro.

“Mae yna rai sefydliadau sy’n perfformio yn dda iawn, ond gydag eraill, mae gwasanaethau allweddol, megis ffôn a derbynfa, yn perfformio’n wael a heb gynyddu dros y blynyddoedd diwethaf. Dyma’r gwasanaethau lle mae angen buddsoddi mewn staff.”

Roedd yr adroddiad yn dangos fod 92% o lythyrau neu e-bost Cymraeg wedi derbyn ateb yn Gymraeg, fod opsiynau awtomatig dros y ffon ar gael yn Gymraeg 90% o’r amser a bod ffurflenni ar gael yn gyflawn yn Gymraeg 78% o’r amser.

Ond, dim ond mewn 46% o ymweliadau derbynfa y cafwyd gwasanaeth Cymraeg, a dim ond 55% o alwadau ffôn y llwyddodd sefydliadau i ddelio gyda hwy yn Gymraeg a rhoi ateb cyflawn yn Gymraeg.

Ychwanegodd Comisiynydd y Gymraeg, Aled Roberts, “Mi ddylai pob sefydliad fod yn ystyried pethau fel sefydlu tîm neu benodi swyddog sy’n gyfrifol am y Gymraeg, cynyddu faint o staff sy’n gallu siarad Cymraeg a chynnig gwasanaethau Cymraeg mewn ffordd sy’n golygu mai defnyddio’r Gymraeg yw’r opsiwn mwyaf naturiol. Mewn rhai amgylchiadau, er enghraifft cyfarfodydd sensitif ynghylch llesiant, dw i eisiau i sefydliadau ystyried cynnig gwasanaeth Cymraeg yn ddiofyn.

“Dw i eisiau gallu cymryd yn ganiataol fod gwasanaethau sylfaenol ar gael yn Gymraeg bob tro. Mi allwn ni wedyn ganolbwyntio ar ddyletswyddau eraill sy’n gwneud gwahaniaeth ar lefel strategol. Pethau megis penderfyniadau polisi, gan sicrhau bod sefydliadau yn ystyried effaith pob penderfyniad ar y Gymraeg, a gweithredu strategaethau 5 mlynedd cryf i hybu’r Gymraeg.”

Bydd y Comisiynydd nawr yn cyfarfod gyda’r sefydliadau yn unigol i drafod y canlyniadau a’r diffygion, a beth sydd angen digwydd er mwyn datrys a cheisio cau’r bwlch rhwng sefydliadau sy’n cydymffurfio yn dda a’r rhai sydd ddim cystal.

Continue Reading

Cymraeg

Y gorffennol yn dod yn fyw drwy hen ffilmiau

Avatar

Published

on

“MAE hen lun yn medru dweud llawer, ond mae hen ffilm yn medru dod â’r gorffennol yn fyw” meddai’r Prifardd ac Archdderwydd Myrddin ap Dafydd.

Bob wythnos ar Ffilmiau Ddoe, mae criw hwyliog o gyflwynwyr a gwestai neu gyfwelai yn gwylio detholiad o’r ffilmiau sy’n rhan o gasgliad Archif Sgrin a Sain Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Detholiad o ffilmiau sy’n cofnodi digwyddiadau cymdeithasol, ffilmiau personol am deuluoedd, a thystiolaeth weledol o sut mae Cymru wedi newid dros y blynyddoedd. Yr wythnos hon, Myrddin ap Dafydd fydd yn cael y fraint o dyrchu yn y casgliad rhyfeddol hwn, a hynny yng nghwmni ei westeion Peredur Lynch a Beryl Vaughan.

Bydd Peredur Lynch, un o draethwyr huawdl y Babell Lên, yn cymryd golwg ar ffilmiau o Eisteddfodau Cenedlaethol ar hyd y blynyddoedd, gan gynnwys clip o’r Brifwyl yn Aberystwyth yn 1916, ffilm ryfeddol o Eisteddfod Machynlleth yn 1937, cofnod yr artist Charles Tunnicliffe o seremoni cyhoeddi Pwllheli 1954, a chlipiau o enwogion ar y Maes yn Y Drenewydd yn 1965.

“Da’ch chi’n gweld pobl yn rhythu ar gamera sy’n troi o’u blaenau, ac weithiau dan ni’n teimlo nad ydi pawb yn siŵr iawn sut mae ymddwyn o flaen y lens” sylwa Myrddin, wrth wylio clip o Eisteddfod Y Drenewydd 1965.

Bywyd cefn gwlad fydd yn mynd â bryd Beryl Vaughan, a chawn ymweld â Ffair Dalis 1914, sef ffair geffylau enwog Llanbedr Pont Steffan, diwrnod cneifio yn Y Foel, golygfeydd ardal Penderyn a Bannau Brycheiniog, a Choleg Hyfforddi Felinfach.

“Mae rhyw hud a hiraeth mewn gweld ein gorffennol yn dod yn fyw o flaen ein llygaid” meddai Myrddin. “Mae’n rhoi cyfle i ni fynd yn ôl yno, wel am sbel fach beth bynnag. Diolch bod ganddon ni drysorfa o archif yma yng Nghymru, a rheiny’n cael eu gwarchod a’u rhannu.”

Continue Reading

Cymraeg

Dogfen DRYCH ar restr fer Gwobrau Grierson 2020

Avatar

Published

on

MAE S4C a Chwmni Da yn falch o gyhoeddi bod dogfen Eirlys, Dementia a Tim ar restr fer Gwobrau Grierson 2020.
Y Gwobrau Grierson, sydd hefyd yn cael ei hadnabod fel The British Documentary Awards, yw digwyddiad mwyaf yng nghalendr dogfennau yn y DU. Mae’r gwobrau yn adnabod ac yn dathlu dogfennau sy’n profi safon, creadigrwydd, gwreiddioldeb a rhagoriaeth.
Mae’r ddogfen, a gafodd ei chynhyrchu gan Gwmni Da ar gyfer cyfres DRYCH S4C – cyfres o ddogfennau gafaelgar sy’n adlewyrchu bywyd yng Nghymru heddiw – wedi ei henwebu yng nghategori ‘Dogfen Sengl Orau – Cartref’.
Mae Eirlys, Dementia a Tim, rhaglen a gafodd ei ddarlledu’n wreiddiol ym mis Ionawr 2020, yn adrodd stori dau hen ffrind sy’n cwrdd unwaith eto ar ôl dilyn llwybrau go wahanol yn eu bywyd. Mae’r ddogfen yn rhoi portread gwahanol i’r arfer o berson sy’n byw gyda Alzheimer’s ac yn dosbarthu neges bwerus gan Eirlys, i beidio bod ofn.
Meddai’r Cynhyrchydd, Sion Aaron: “Rwy’n hynod o falch bod ein dogfen wedi cael ei henwebu. Mae gan Tim Lynn ac Eirlys Smith stori arbennig iawn i’w ddweud, sy’n wefreiddiol ac ar brydiau yn ddigrif. Mae dementia yn cyffwrdd gymaint o fywydau ac rydym ni wedi trio ein gorau i bortreadu’r realiti sy’n wynebu pobl fel Eirlys sy’n byw gydag Alzheimer’s cynnar.”
Meddai Dylan Huws, Uwch Gynhyrchydd y rhaglen: “Mae’r Gwobrau Grierson yn wobrau mawreddog ac mae hi’n fraint bod ymysg yr enwau mawr ar y rhestr. Mae hyn yn dangos ein bod ni’n gallu cynhyrchu straeon heriol ac atyniadol yn y Gymraeg sy’n sefyll ymysg y gorau yn y byd.”
Meddai Llinos Wynne, Comisiynydd Ffeithiol S4C: “Weithiau, mae ‘na gomisiwn sy’n wirioneddol yn cyffwrdd y galon. Mae Eirlys, Dementia a Tim yn enghraifft wych o hynny. Dyma raglen ddogfen a lwyddodd i roi portread gwahanol i’r arfer o berson sy’n byw gydag Alzheimers gan gyfleu neges bwerus a phositif i beidio bod ofn. Dwi’n hynod falch fod y ffilm hon wedi ei henwebu ac yn cael ei gweld ochr yn ochr gyda dogfennau mwyaf pwerus y DU. Llongyfarchiadau mawr i’r tîm i gyd.”
Gyda holl ddarlledwyr y DU yn gallu cystadlu, Eirlys, Dementia a Tim yw unig gynrychiolydd Cymru yng Ngwobrau Grierson.
Mi fydd y noson wobrwyo ar y 10fed o Dachwedd 2020 yng Nghanolfan Southbank, Llundain.

Continue Reading

Trending

FOLLOW US ON FACEBOOK