Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Eisiau dianc rhag hynt a helynt gwleidyddiaeth?

Avatar

Published

on

MAE HI’N anodd cadw trac ar yr holl newidiadau gwleidyddol sy’n digwydd o’n cwmpas. Does dim bwletin yn mynd heibio heb newyddion yn torri o Fae Caerdydd, San Steffan… neu hyd yn oed Washington, DC.

Ond ydi’r holl drafod gwleidyddol yn mynd yn drech?

Yr wythnos hon ar Adre, bydd Nia Parry yn cael cwmni un o wynebau amlycaf gwleidyddiaeth yng Nghymru a thu hwnt. Ond peidiwch â phoeni, cyfle i ddianc rhag hynt a helynt gwleidyddiaeth yw pennod yr wythnos hon, gan weld ochr wahanol i un o wleidyddion arloesol Cymru.

Nid yn unig un, ond bydd dau wyneb cyfarwydd yn croesawu Nia i’w cartref nos Fercher 30 Ionawr am 8.25 ar S4C. Power couple mwyaf eiconig ein dydd – na, nid Posh a Becks, a chwaith nid Jay Z a Beyoncé – ond Dafydd Wigley ac Elinor Bennett. Gyda’r ddau wedi ennill eu plwyf mewn meysydd sydd bellteroedd byd o’i gilydd, mae Nia am gael gwledd gerddorol a gwleidyddol yr wythnos hon ar aelwyd y cwpl yn Y Bontnewydd ger Caernarfon.

Yn gerddor heb ei hail, ac wedi rhyddhau pymtheg albwm ledled y byd, mae Elinor Bennett yn delynores amlwg sydd wedi meithrin sawl talent dros y blynyddoedd. A hithau wedi dathlu 50 mlynedd o briodas gyda’i gŵr Dafydd Wigley nôl yn 2017, tybed beth yw’r gyfrinach?

“Rhan amser! Mae Dafydd yn Llundain hanner yr amser,” chwardda Elinor, sy’n aml yn treulio ei hamser yng Nghaerdydd yn gwarchod ei hwyrion. “Bod yn nain ydi’r peth mwya’ pleserus yn y byd.”

A hithau yn ugain mlynedd eleni ers sefydlu Cynulliad Cenedlaethol Cymru, chwaraeodd Dafydd Wigley rôl holl bwysig yn yr ymgyrch i gael Cynulliad i Gymru. Yn ogystal, mae Dafydd yn eicon am ei gyfraniad calonogol tuag at hawliau pobl anabl, yn enwedig ei gyfraniad tuag at basio Deddf Personau Anabl 1981. Bydd Nia yn cyffwrdd â’r mater sy’n agos iawn at galonnau’r cwpl yn y rhaglen, gan iddynt golli dau o feibion oedd yn dioddef o anableddau difrifol.

“Tydi rhywun ddim yn llwyr ddod drwy golli plentyn – dydi o ddim yn dy adael di,” meddai Dafydd. “Nes i ddysgu llawer iawn am fyd anabledd o ganlyniad, a ges i gyfle yn y Senedd i weithredu ar hynny, a chael deddf 1981 trwodd yn seiliedig ar y profiad.”

“Wrth edrych nôl, mae rhywun yn sylweddoli erbyn rŵan fod pethau wedi agor llawer iawn mwy i bobl efo anableddau,” ychwanegodd Elinor, “roedd ‘na ryw fath o dabŵ nôl yn y saithdegau. Oedda’ ni isho bod yn agored, ac odd y ffaith fod Dafydd yn Aelod Seneddol yn golygu ei bod hi’n haws i ni fod yn agored.”

Ag yntau’n treulio llawer iawn o’i amser yn Llundain o hyd gyda’i sedd yn Nhŷ’r Arglwyddi, mae Dafydd Wigley wrth ei fodd yn cael dychwelyd o brysurdeb San Steffan i Ogledd Cymru. Gyda cherddoriaeth yn cael ei gweld fel ffordd arbennig o ymlacio, tybed a ydi taro tant ar un o nifer o delynau Elinor yn ddiddordeb ganddo?

“Yn anffodus, dwi’n gwbl angherddorol – dwi’n gadael yr ochr yna yn llwyr i Elinor. Ond dwi’n hoff iawn o wrando,” meddai Dafydd.

Yn hytrach, yn nes at natur mae ei hafan, yn yr ardd lysiau godidog sydd i’w gweld ar y rhaglen.

“Does ‘na’m dwywaith fod garddio’n therapi. Mae o’n le da i hel meddyliau,” meddai Dafydd.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Yr actor Iwan John yn aros am aren

Avatar

Published

on

MAE’R actor a’r digrifwr Iwan John yn adnabyddus am ei bersonoliaeth bywiog, bob amser yn cracio jôcs a thynnu coes. Ond yn Drych: Aros am Aren cawn wybod am y gwirionedd tu ôl i’w wên.
Gydag un aren wedi marw a’r llall yn dirywio’n gyflym, bydd Iwan o Bridell, Sir Benfro, yn rhoi disgrifiad agored ac emosiynol o sut beth yw aros am drawsblaniad yn y rhaglen ddogfen hon ar S4C am 9:00 nos Sul 10 Tachwedd.
Dywedodd Iwan: “Ti ddim yn gwybod sut deimlad yw bod ar y transplant list nes iddo ddigwydd i ti. Rydw i’n checio fy ffôn trwy’r amser. Ma’n cymryd drosodd dy fywyd. Y tric yw peidio â gadael iddo, er ei fod yn chwarae ar dy feddwl trwy’r amser.
“Dwi’n cofio’r diwrnod nes i ffeindio mas. O ni wedi mynd trwy fywyd yn meddwl fy mod i’n invincible. Yna, yn sydyn iawn mae rhywun yn dweud, un dydd bydd angen transplant arna ti.”
Roedd hwn yn gyfnod arwyddocaol i Iwan wrth iddo gwrdd â’i wraig, Non Parry, aelod o’r grŵp pop Eden tua’r un amser. Daeth hefyd i adnabod ffrind Non, y cyfansoddwr Steffan Rhys Williams. Dros yr ugain mlynedd nesaf, cafodd Iwan iechyd cymharol dda a pharhaodd y cyfeillgarwch.gyda Steffan
Pan ddirywiodd iechyd Iwan roedd na frys i ddod o hyd i rywun fyddai’n fodlon rhoi aren iddo. Gyda rhestrau aros am drawsblaniad yn 18 mis ar gyfartaledd, roedd y straen meddyliol a chorfforol yn amlwg ar Iwan wrth iddo siarad yn agored am ei obeithion a’i bryderon.
Pan ddatgelodd profion nad oedd unrhyw un o deulu Iwan yn addas fel rhoddwyr, camodd Steffan i mewn. Er nad oedd e yn ‘match’ chwaith, mae’n benderfynol o fod yn rhan o system cyfnewid organau er mwyn anrhydeddu ei addewid i’w ffrind.
“Digwyddodd y penderfyniad i helpu yn naturiol dros gyfnod o amser, wrth i mi sylweddoli bod iechyd Iwan yn gwaethygu” meddai Steffan.
“Dywedais wrth Iwan ar noson mas y byddwn yn helpu, dim problem. Nid oedd e’n fy nghredu yn syth gan ei fod yn siwr o fod wedi mynd trwy’r sgwrs yma trwy’r amser. Dim ond un aren sydd isie ife, felly beth am roi’r llall i rywun sydd ei angen? Os nad oes pobl fel fi yn fodlon neud e, does neb yn mynd i helpu.”
Mae Iwan yn disgwyl clywed yn ystod y dyddiau nesaf os yw ei cais i gyfnewid organau yn dod yn realiti ac mi fydd e wedi derbyn y newyddion – un ffordd neu’r llall – erbyn i raglen Aros am Aren cael ei darlledu ar nos Sul, 10 Tachwedd.
Mae Iwan a Steff wedi bod ar daith dyrys ac yn amlwg mae mwy o benderfyniadau anodd i ddod ond hefyd mae gobaith i Iwan, diolch i’r holl ddatblygiadau meddygol sy’n golygu fod trawsblaniad yn fwy posib i fwy o bobl.
Mae’n daith bersonol, anodd ac emosiynol ond mae’r cyfeillgarwch rhwng y ddau ffrind yn amlwg, a hiwmor y ddau yn llwyddo i oleuo sefyllfa dywyll.
Dywedodd Iwan: “Ers cal dialysis, mae mwy o bobl wedi dweud, o, mae o yn serious de. Gei di fy aren i. A dyma pam o ni eisiau gwneud y rhaglen, fel bod pawb yn gwybod ei fod yn bosib, mae angen organau. Plis, os allwch chi roi, rhowch.”
Mae Aros am Aren yn rhan o gyfres newydd DRYCH; cyfres o ddogfennau gafaelgar sy’n adlewyrchu bywyd yng Nghymru heddiw.

Continue Reading

Community

Range of topics for safeguarding week

Avatar

Published

on

Hazardous co-sleeping with infants and adults who self-neglect are
among topics for discussion highlighted in National Safeguarding
Week in Mid and West Wales which runs from next Monday (4 th
November).

A wide-ranging programme is taking place throughout the week
across Pembrokeshire, Ceredigion, Carmarthenshire and Powys
including conferences, engagement events and workshops.

The programme has been co-ordinated by CWMPAS and CYSUR,
the Mid and West Wales Regional Safeguarding Board.

A highlight of the week is the Board’s annual conference at
Pembrokeshire College in Haverfordwest on Thursday, 14 th
November.


The keynote address is being delivered by Dr Eileen Munro, Emeritus
Professor of Social Policy at the London School of Economics.

Dr Munro is the author of the Munro Review of Child Protection – a
child-centred system which made a number of recommendations to
reform the child protection system from being over-bureaucratised to
one that keeps a focus on the child.

The conference will highlight key achievements across the region in
implementing the Signs of Safety approach to working with families.

Signs of Safety is a more inclusive, solution-focused approach which
encourages families to find their own solutions to the challenges they
may be experiencing.

During the week, the Safeguarding Board will also seek to raise
awareness of circumstances in which co-sleeping becomes unsafe,
as well as the dangers of self-neglect and hoarding.

Technology will also be a theme as the Board formally launches its
newly designed website and enhanced social media presence in
order to improve awareness of its work and functions.

The new All-Wales Protection Procedures is also due to launch while
Dyfed Powys Police will follow a comprehensive programme of
activities to engage schools and communities, focussing on a variety
of themes such as sexting, cyber-crime and exploitation.

Other events taking place in Pembrokeshire include the Junior
Safeguarding Conference during which secondary school pupils will
receive a safeguarding module devised by Pembrokeshire’s
Safeguardians. 

There will also be a County Lines workshop to be
facilitated by Fearless, a branch of Crimestoppers.

Carmarthenshire County Council will be facilitating consultation
with partner agencies to finalise the draft regional self-neglect policy.
Hywel Dda University Health Board will also hold a Learning Event
related to this theme as part of Safeguarding Week activities.

Events taking place across Powys include the formal launch of new
procedures relating to deprivation of liberty safeguards, as well as
training across Health Boards on a range of adult safeguarding issues
delivered jointly with Trading Standards and Police.

TESTUNAU AMRYWIOL AR GYFER YR WYTHNOS
DDIOGELU

Mae cyd-gysgu peryglus gyda babanod, ac oedolion sy’n hunan-
esgeuluso ymhlith testunau i’w trafod y tynnir sylw atynt yn yr
Wythnos Ddiogelu Genedlaethol yng Nghanolbarth a Gorllewin
Cymru sy’n rhedeg o ddydd Llun nesaf (4 Tachwedd).

Mae rhaglen eang yn cael ei chynnal trwy gydol yr wythnos ledled Sir
Benfro, Ceredigion, Sir Gaerfyrddin a Phowys yn cynnwys
cynadleddau, digwyddiadau ymgysylltu a gweithdai.

Cydgysylltwyd y rhaglen gan CWMPAS a CYSUR, Bwrdd Diogelu
Rhanbarthol Canolbarth a Gorllewin Cymru.

Un o uchafbwyntiau’r wythnos yw cynhadledd flynyddol y Bwrdd yng
Ngholeg Sir Benfro yn Hwlffordd ddydd Iau, 14 Tachwedd.

Cyflwynir y prif anerchiad gan Dr Eileen Munro, Athro Emeritws Polisi
Cymdeithasol yn Ysgol Economeg Llundain.

Dr Munro yw awdur Munro Review of Child Protection – a child-
centred system, a wnaeth nifer o argymhellion i ddiwygio’r system
amddiffyn plant o fod yn system or-fiwrocrataidd i un sy’n cynnal
ffocws ar y plentyn.

Bydd y gynhadledd yn tynnu sylw at y prif gyflawniadau ar draws y
rhanbarth o ran gweithredu’r ymagwedd Arwyddion Diogelwch wrth
weithio gyda theuluoedd.

Mae Arwyddion Diogelwch yn ymagwedd fwy cynhwysol, yn
canolbwyntio ar atebion, sy’n annog teuluoedd i ddod o hyd i’w
hatebion eu hunain i’r heriau y gallant fod yn eu hwynebu.

Yn ystod yr wythnos, bydd y Bwrdd Diogelu yn mynd ati hefyd i
gynyddu ymwybyddiaeth o amgylchiadau lle mae cyd-gysgu yn
anniogel, yn ogystal â pheryglon hunan-esgeuluso a chelcio.

Bydd technoleg yn thema hefyd wrth i’r Bwrdd lansio’i wefan yn ffurfiol
ar ei newydd gwedd, ynghyd â gwell presenoldeb yn y cyfryngau
cymdeithasol er mwyn gwella ymwybyddiaeth o’i waith a’i
swyddogaethau.

Bydd fersiwn newydd Gweithdrefnau Amddiffyn Cymru Gyfan yn cael
ei lansio hefyd, a bydd Heddlu Dyfed Powys yn dilyn rhaglen
gynhwysfawr o weithgareddau i ymgysylltu ag ysgolion a
chymunedau, gan ganolbwyntio ar amrywiaeth o themâu fel secstio,
seiberdroseddu a chamfanteisio.

Mae digwyddiadau eraill sy’n cael eu cynnal yn Sir Benfro yn
cynnwys y Gynhadledd Diogelu Plant Iau lle bydd disgyblion ysgolion
uwchradd yn derbyn modiwl diogelu a ddyfeisiwyd gan Warchodwyr
Sir Benfro. 

Hefyd, bydd gweithdy Llinellau Cyffuriau yn cael ei gynnal
gan Fearless, sef cangen o Crimestoppers.

Bydd Cyngor Sir Caerfyrddin yn hwyluso ymgynghoriad gydag
asiantaethau partner i roi’r wedd derfynol ar y polisi hunan-esgeuluso
rhanbarthol drafft. 

Hefyd, bydd Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda yn
cynnal Digwyddiad Dysgu yn gysylltiedig â’r thema hon fel rhan o
weithgareddau’r Wythnos Ddiogelu.

Mae digwyddiadau sy’n cael eu cynnal ledled Powys yn cynnwys
lansio gweithdrefnau newydd yn ffurfiol yn ymwneud â threfniadau
diogelu wrth amddifadu o ryddid, yn ogystal â hyfforddiant ar draws
Byrddau Iechyd ar amrywiaeth o faterion diogelu oedolion a gyflwynir
ar y cyd â Safonau Masnach a’r Heddlu.

Continue Reading

Cymraeg

Pleser o’r Mwyaf

Avatar

Published

on

DEWCH i’r Man a’r Lle yn Aberteifi i wrando ar wyth o fawrion y genedl yn cyflwyno pum peth sydd yn datgelu rhywbeth am eu hanes eu hunain, boed hynny ar ffurf hoff gerddi a darnau o ryddiaith neu wrthrychau sydd ag arwyddocâd personol.

Byddwn yn cwrdd yn fisol (heblaw Rhagfyr) rhwng Hydref a Mehefin i godi arian tuag at Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion.

Cynhelir y cyfarfod cyntaf ar ddydd Sadwrn, 19 Hydref am 11yb tan 12.30yp yng nghwmni’r Prifardd Idris Reynolds.

Tocynnau wrth y drws £5. Te, coffi a chacen £1.

Am fwy o wybodaeth cysylltwch â Natalie Morgan (ebost: njm84@outlook.com), Helen Thomas (helenteifi@outlook.com) neu Richard Vale (riv1@aber.ac.uk).

Fe fydd y cyfarfodydd hyn yn addas i ddysgwyr profiadol, a byddwn yn paratoi taflenni geirfa i chi.

Dewch yn llu i gefnogi’r Brifwyl trwy joio mas draw!

Continue Reading

Trending

FOLLOW US ON FACEBOOK