Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Dilyn yr heriau sy’n wynebu doctoriaid y dyfodol

Published

on

Meddyg dan hyfforddiant: Rhodri James o Aberystwyth

BOB BLWYDDYN mae 300 o fyfyrwyr meddygol uchelgeisiol yn cerdded drwy ddrysau Ysgol Feddygol Caerdydd.

Mor ifanc â 20 oed, maen nhw’n chwarae rhan bwysig mewn ysbytai trwy Gymru – o goridorau prysur yr Adran Damweiniau ac Achosion Brys i theatrau llawfeddygaeth.

Mae’n dymor newydd ac mae camerâu S4C yn dychwelyd i Brifysgol Caerdydd i ddilyn hynt a helynt 11 o fyfyrwyr meddygol yn ystod blwyddyn o hyfforddiant yn Doctoriaid Yfory, sy’n dychwelyd nos Fawrth, 24 Hydref.

Mae’r gyfres ddogfen chwe-rhan yn dilyn taith emosiynol y myfyrwyr, sy’n amrywio o 18 i 23 oed, wrth iddynt fynd i’r afael â gofynion blwyddyn academaidd ddwys, a thensiwn theatrau llawdriniaeth prysur, meddygfeydd a wardiau ledled Cymru a thu hwnt.

O ddiogelwch yr ystafell ddosbarth, i realiti caled wardiau ysbytai ar draws Cymru, bydd llawer ohonyn nhw’n wynebu profiadau cyntaf anodd. Ar groesffordd yn eu bywydau, rydym yn gweld y meddygon ifanc yn wynebu sefyllfaoedd dwys, o golli claf i reoli clefydau cronig, gan ddelio ag effaith canser ar gleifion a theuluoedd a meistroli sgiliau sylfaenol fel cymryd gwaed a phwytho am y tro cyntaf. Byddwn yn cael cipolwg ar bwysau a heriau dysgu o fewn y Gwasanaeth Iechyd Gwladol, yn ogystal â chlywed straeon pwerus am gleifion a gweithwyr proffesiynol ysbrydoledig sy’n mowldio meddygon yfory. Gan rannu eu dyheadau a’u ofnau, mae’r myfyrwyr yn adlewyrchu gwaith anhygoel a diflino staff y GIG ar draws y wlad.

Y myfyrwyr sy’n cymryd rhan yw: Ainsley Richards o Lanelli; Moshan Anwar o Landegfan; Eleri Sweeny o Benrhyndeudraeth; Eben Rees o Ben Llŷn; Dafydd Pearce o Aberhonddu; Emily Lloyd o Grymych; Jess McVeigh o Abertawe; Rhodri James o Aberystwyth a Ffion Thrythall o Bwllheli.

Mae’r pryderon am brinder meddygon Cymraeg i wasanaethu cleifion mewn ysbytai a meddygfeydd ar draws Cymru yn hawlio’r penawdau’n gyson. Mae Ysgol Meddygaeth Prifysgol Caerdydd wedi torri tir newydd mewn gwahanol agweddau o waith meddygol, ac un agwedd ar y gwaith hwn yw defnyddio mwy nag un iaith ar gyrsiau hyfforddi. Gan weithio ar y cyd â’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol, mae’r Ysgol yn paratoi myfyrwyr i weithio drwy gyfrwng y Gymraeg.

Meddai Dr Anwen Iorwerth sy’n Ddarlithydd Clinigol yn Ysgol Feddygaeth Caerdydd ac yn gweithio ar ran y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, “Mae’r cwrs yma i fod i ddatblygu meddygon ifanc sy’n barod i wasanaethu’r gymuned rydym yn byw ynddi. Felly, rydyn ni ishio pobl ifanc brwdfrydig sy’n adnabod eu cymdeithas ac yn gallu eu gwasanaethu nhw. ‘Dan ni ishio myfyrwyr sy’n gallu cynnig gwasanaeth yn y Gymraeg a Saesneg ond rydyn ni am roi hyder i’r rhai sydd ddim yn siarad Cymraeg i weithio yn yr ardaloedd gwledig, fel nad ydynt yn ofn y Gymraeg.”

Yn y rhaglen gyntaf, mae Emily Lloyd, sy’n fyfyrwraig yn y bedwaredd flwyddyn, ar wythnos gyntaf ei lleoliad yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont ar Ogwr. Ceisio dod i’r afael â llawdriniaeth agored wrth roi pen-glin newydd i glaf bydd Ainsley Richards, sydd yn y Bedwaredd Flwyddyn, ac mae Jess McVeigh a Rhodri James sy’n fyfyrwyr yn y drydedd flwyddyn yn dygymod â realiti achosion brys yn Ysbyty Gwynedd, Bangor.

Meddai Jess McVeigh, “Hoffwn i fod yn ddoctor mae pobl yn gallu ymddiried ynddi, ac yn gallu siarad â hi. Un o’r uchafbwyntiau gorau ges i ar leoliad eleni, yn enwedig yn Ysbyty Gwynedd oedd bod yn A&E a bod yn rhan o’r tîm. Wy’n cofio fy niwrnod cyntaf – do’n i ddim yn gwybod beth i ddisgwyl, a wy’n cofio teimlo fel fish out of water. Chi jest yn gorfod mynd i mewn yna a dysgu ar y job. Dyna’r tro cyntaf i fi sylwi pa mor hectic oedd placement.”

Dywedodd cynhyrchydd y gyfres Llinos Griffin-Williams o Green Bay Media: “Ni allai’r gyfres ddarluniadol hon wedi bod yn bosib heb gydweithrediad gweithredol Ymddiriedolaethau’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol led led Cymru a phartneriaeth agos rhwng S4C ac Ysgol Feddygol Prifysgol Caerdydd.

“Mae caredigrwydd a goddefgarwch y staff ymroddedig ym mhob agwedd ar feddyginiaeth led led Cymru, sydd wedi ymrwymo i addysgu’r genhedlaeth nesaf o Feddygon Cymreig yn ganmoladwy, fel agwedd arloesol at feddygaeth addysgu gan y Brifysgol. Mae’r myfyrwyr hyn yn rhyfeddol; yn wydn, yn empathetig ac yn benderfynol; rydym yn falch iawn o allu dangos Cymru bod ein hiechyd mewn dwylo diogel.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Meddygon teulu dal yma ar gyfer apwyntiadau wyneb yn wyneb

Published

on

Mae meddygon yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro yn atgoffa’u cleifion eu bod yn parhau i gynnig apwyntiadau wyneb yn wyneb i’r rhai sydd angen eu gweld.

Trwy gydol y pandemig, mae meddygfeydd wedi sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i redeg, gan ddefnyddio ffyrdd arloesol o gyfathrebu â’r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu.

Erbyn hyn mae llawer o feddygfeydd yn parhau i ddefnyddio ymgynghoriadau ffôn a galwadau fideo lle y bo’n briodol; mae hyn yn rhoi rhyddid i lawer o gleifion siarad â gweithwyr gofal iechyd proffesiynol (nid o reidrwydd y meddyg teulu) yng nghysur a chyfleustra eu cartrefi eu hunain

Mae gan y rhan fwyaf o feddygfeydd systemau ar-lein megis E-Consult neu Ask My GP, lle gall cleifion ofyn cwestiwn llai brys am eu hiechyd. Gweler gwefan eich meddygfa am fwy o wybodaeth.

Mae Fy Iechyd Ar-lein yn parhau i fod yn opsiwn ar-lein 24/7 ar gyfer archebu presgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd – mae wedi’i gynllunio i fod yn gyfleus i gleifion ac yn arbennig o ddefnyddiol i’r rhai sy’n hunan-ynysu neu’n gwarchod. Gall cleifion gofrestru ar gyfer hyn drwy eu meddygfa leol.

Mae system brysbennu dros y ffôn neu ar-lein ar waith yn y rhan fwyaf o  feddygfeydd i sicrhau bod cleifion yn siarad ag aelod clinigol o staff am eu hiechyd.

Os oes angen gweld claf wyneb yn wyneb, bydd y feddygfa’n gwneud apwyntiad â’r gweithiwr gofal iechyd proffesiynol mwyaf priodol i’w anghenion.

Dywedodd Dr Siôn James o Feddygfa Tregaron: “Hoffem atgoffa cleifion bod meddygfeydd teulu yn parhau i fod ar gael i chi. Pan fyddwch yn cysylltu â’ch meddygfa, byddwch yn siarad â’r person mwyaf addas ar gyfer eich cyflwr ac os bydd angen i’ch gweld wyneb yn wyneb, yna rhoddir apwyntiad i chi yn y feddygfa.

Gellir trin llawer o gyflyrau dros y ffôn gyda chyngor ac os oes angen, gellir rhoi presgripsiwn i fferyllfa o’ch dewis. Peidiwch ag osgoi ymofyn triniaeth.

Ar gyfer mân anhwylderau, cofiwch y gallai eich fferyllfa gymunedol helpu.”

Ychwanegodd Fferyllydd Cymunedol, Richard Evans: “Yn draddodiadol mae fferyllwyr Cymunedol wedi cynghori cleifion ar ystod eang o anhwylderau. Rydym bob amser yn argymell triniaethau addas i’r cleifion, neu os oes angen, eu cyfeirio at weithiwr gofal iechyd proffesiynol.

Yn ystod y pandemig hwn, gweinyddu presgripsiynau yw’r prif ffocws o hyd, ond mae gwasanaethau eraill ar gael, megis y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, Brysbennu a Thrin, cyflenwi meddyginiaethau mewn argyfwng a dulliau atal cenhedlu brys.

Gellir cael mynediad at y gwasanaethau hyn drwy ymgynghoriad dros y ffôn, gyda’r claf neu ofalwr/aelod o’r teulu yn casglu unrhyw feddyginiaeth angenrheidiol.

Cofiwch archebu unrhyw bresgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd mewn pryd cyn i chi ei orffen.”

Yn ychwanegol at y wybodaeth arbenigol broffesiynol a gynigir mewn fferyllfeydd, bydd cleifion cymwys yn gallu derbyn eu brechlyn ffliw rhad ac am ddim yn y mwyafrif o’n fferyllfeydd cymunedol y gaeaf hwn. Am restr lawn o fferyllfeydd sy’n cymryd rhan, cliciwch yma https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/brechiadau-y-ffliw-tymhorol/

I gael gwybod pa wasanaethau y mae eich fferyllfa gymunedol yn eu cynnig, ewch i: https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/

Mae rheolau cadw pellter cymdeithasol yn parhau ar draws safleoedd gofal sylfaenol er diogelwch cleifion a staff. Bydd gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy’n gweld cleifion wyneb yn wyneb i asesu neu ddarparu triniaeth yn defnyddio’r cyfarpar diogelu personol priodol ac mae sgriniau ar waith mewn rhai cownteri a derbynfeydd

Cofiwch wisgo gorchudd wyneb pan ydych yn ymweld ag unrhyw leoliad gofal iechyd.

Continue Reading

Cymraeg

Mae teuluoedd rhoddwyr organau yn dathlu dadorchuddio cerflun

Published

on

Dadorchuddiwyd cerflun yng Ngardd Fotaneg Cymru fel rhan o Wythnos Rhoi Organau.  

Cynhaliwyd y digwyddiad arbennig i godi ymwybyddiaeth o roi organau, ac i gydnabod teuluoedd rhoddwyr yn ardal Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda ac ar draws Cymru.

Mae’r cerflun yn darlunio Glas y Dorlan yn codi o’r twr, yn cynrychioli twf, bywyd a gobaith. Gellir dod o hyd iddo ym mhrosiect pwll newydd yr ardd fotaneg. 

Ymhlith y rhai a fynychodd y dadorchuddio roedd Jesse Lewis o Gastell-nedd, a siaradodd am sut yr oedd rhoi organau yn effeithio ar ei deulu ar ôl i’w fab Jac, yn anffodus, gymryd ei fywyd ei hun. 

Dywedodd: “Llenwyd dyddiau olaf bywyd Jac â gobaith i ni, a phan aethpwyd a hynny i ffwrdd, meddyliais ar unwaith am drawsblaniadau.

“Mae cymaint o bobl yn aros ac yn gobeithio am y cyfle i barhau i fyw bywyd arferol.” 

Yn dilyn hyn, sefydlodd Jesse a’i wraig Janet y Jac Lewis Foundation, elusen i helpu pobl sy’n dioddef o faterion iechyd meddwl. 

Ychwanegodd: “Mae’n cynnig gobaith, a chredaf mai hyn yw’r cynhwysyn sy’n rhoi’r frwydr y tu mewn iddynt i barhau. 

“Ni fydd unrhyw beth sydd wedi’i gyflawni hyd yma byth yn atal y boen o golli Jac fel y bydd unrhyw un sydd wedi colli rhywun mor agos yn gwybod. 

“Fodd bynnag, mae troi’r poen honno’n obaith rhywun arall, yn rhoi ystyr i’w fodolaeth, gan wybod bod ei fywyd wedi cael effaith gadarnhaol ar fywydau llawer o bobl eraill.” 

Dywedodd Rea John, Nyrs Arbenigol yn Gwaed a Thrawsblaniadau’r GIG : “Er ein bod wedi cael system optio allan yng Nghymru ers bron i chwe blynedd, ymgynghorir â theuluoedd bob amser cyn i roi organau fynd yn ei flaen.

“Mae’n bwysig gwneud eich penderfyniad yn hysbys i’ch teulu a’ch ffrindiau, fel eu bod yn gwybod beth rydych chi moen ddigwydd pe bau rhoi organau yn bosibilrwydd.

“Siaradwch â’ch teulu heddiw, mae’n ei gwneud ychydig yn haws iddyn nhw os ydyn nhw byth yn y sefyllfa honno.”

Dyluniwyd y cerflun gan yr artist lleol Paul Clarke, a defnyddiodd ddeunyddiau o tair sir Hywel Dda i gynnal y cysylltiad â’r bwrdd iechyd.  

“Mae’n deyrnged i ddiolch i’r teuluoedd sydd, yn eu hamser tywyllaf, yn canfod y cryfder i gefnogi a helpu i achub bywydau pobl eraill,” meddai Rea. 

Continue Reading

Cymraeg

Digwyddiadau gwasgu afalau Castell Caeriw mis Hydref yma SUDD yn rhad ac am ddim

Published

on

Gwahoddir aelodau’r cyhoedd i ddod â’u hafalau i ddeuddydd am ddim yng Nghastell Caeriw ym mis Hydref.

Gyda thymor y cynhaeaf afalau yn ei anterth, mae atyniad Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn cynnig cyfle i droi unrhyw bentyrrau o’r ffrwyth maethlon hwn yn sudd blasus.

Cynhelir y digwyddiadau gwasgu afalau rhwng 10am ddydd Sadwrn 2 Hydref a dydd Sul 3 Hydref ar dir Castell Caeriw, lle bydd y Parcmon Chris wrth law gyda gwasg afalau.

Dywedodd Daisy Hughes, Rheolwr Gwasanaethau Ymwelwyr yng Nghastell Caeriw:  “Hwn yw’r adeg o’r flwyddyn pan fydd afalau ar eu gorau ac mae llawer o bobl yn darganfod bod ganddyn nhw ormodedd dros ben. Mae’r diwrnodau gwasgu afalau am ddim yn gyfle perffaith i ddod at ei gilydd gyda ffrindiau a theulu mewn awyrgylch braf a mwynhau sudd ffres.

Rydyn ni’n edrych ymlaen at groesawu gwesteion o bob oedran i’r digwyddiadau hyn. Nid oes ffi mynediad, a’r unig ofyniad i’r rhai sy’n dod draw yw eu bod yn dod â rhai afalau a chynhwysydd i’w sudd gyda nhw, a’u bod yn barod i roi cynnig arni.”

I gael rhagor o wybodaeth am ddigwyddiadau ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro, ewch i www.arfordirpenfro.cymru/digwyddiadau.

Continue Reading

Trending

FOLLOW US ON FACEBOOK