Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Straeon rhyfeddol rhai o adeiladau Cymru

Published

on

O GALEDI’r tloty i foethusrwydd tŷ bonedd, bydd cyfres newydd sbon ar S4C yn agor y drws ar straeon rhyfeddol rhai o adeiladau Cymru.


Bydd Waliau’n Siarad yn dathlu hanes a phensaernïaeth ein gwlad drwy straeon y bobl fu’n byw neu’n gweithio mewn chwe adeilad arbennig.
Bob wythnos, bydd y cyflwynwyr Aled Hughes a Sara Huws yn cael rhwydd hynt i grwydro coridorau a chorneli un adeilad penodol.


Ffermdy hynafol yng Ngheredigion gyda chysylltiadau ag oes y tywysogion, yr abatai a’r Greal Sanctaidd gaiff eu sylw yn y rhaglen gyntaf am 8yh nos Sul 12 Ionawr 2020.


Bydd Aled a Sara yn holi pam, sut a phryd y cafodd Mynachlog Fawr ei godi drws nesa at abaty eiconig Ystrad Fflur ger Tregaron.


Maen nhw’n sgwrsio gyda Charles Arch a’i chwaer Beti Williams am eu magwraeth ar y ffarm ganol y ganrif ddiwethaf, a’r ddau yn dwyn i gof hen ffordd Gymreig o fyw ac amaethu.


Mae Aled a Sara hefyd yn clywed am gyfraniad mynachod y Canol Oesoedd at ddiogelu’n llenyddiaeth, a damcaniaeth am greu canolfan tebyg i Abaty Westminster yn Ystrad Fflur i weinyddu Cymru annibynnol.


Yn gyflwynydd y gyfres gwis Rhannu ar S4C a sioe foreol BBC Radio Cymru, mae Aled wrth ei fodd yn clywed hanesion ac atgofion gan ystod eang o gyfranwyr.


“Mae gwneud y gyfres yma wir wedi bod yn fraint,” meddai Aled, sy’n dod o Lanbedrog yn wreiddiol ond sydd bellach yn byw ar Ynys Môn.


“Dw’i a Sara wedi cael cyfle prin i fynd i mewn a chanfod mwy am chwech adeilad sy’n bwysig i’n hanes a’n hunaniaeth ni fel gwlad. Maen nhw’n gymaint mwy na waliau sych. Mae gan bob un eu straeon unigryw ac mae’r rheiny’n dod yn fyw wrth sgwrsio gyda phobl, a chlywed am eu profiadau nhw ac eraill fu’n byw neu’n gweithio yn yr adeiladau hyn.”


Mae Sara Huws yn wyneb newydd ar S4C ond fel hanesydd adeiladau mae ganddi brofiad helaeth o weithio ym maes archif a hanes pensaernïaeth.


“Beth oedd yn wych am Waliau’n Siarad oedd cael cyfle i fusnesu mewn adeiladau sydd fel arfer ynghau i’r cyhoedd. Mae llefydd fel Coleg Harlech yn rhan o’n hanes ni i gyd yng Nghymru ac roedd yn fraint cael mynediad at y lle. Mae mor bwysig i ni ddathlu ac ymfalchïo yn y trysorau pensaernïol yma, a gwneud yn siwr nad yw eu straeon yn mynd yn angof,” meddai Sara sy’n gweithio yn Adran Casgliadau Arbennig ac Archifau Prifysgol Caerdydd.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Community

Popular physical activity game Beat the Street gets underway in Llanelli

Published

on

BEAT THE STREET is a free, interactive game that encourages people of all ages to incorporate physical activity into their daily lives by rewarding teams with points and prizes the further they walk, cycle and roll.

There are prizes for the teams that travel the furthest with vouchers for books and sports equipment. There is a total points leader board and an average leader board so opportunities for teams of all sizes to win.

Beeping and flashing sensors called Beat Boxes will be placed on lampposts around the area for the duration of the six-week game. Primary school pupils will be provided with a player pack containing a map and a card for the child and an accompanying adult. The wider community can pick up a contactless card from a distribution point listed at www.beatthestreet.me/llanelli

Players then travel between the contactless Beat Boxes scoring points with their cards as they go. The further players travel, the more points they score for their community or school team. Each week is themed with different activities to help participants get the most out of their Beat the Street experience.

Beat the Street Llanelli is provided by Intelligent Health, commissioned by Carmarthenshire County Council and is supported by Sport Wales.

Cabinet Member for Regeneration, Leisure Culture and Tourism Cllr Gareth John, said: “We are delighted to bring this innovative and compelling game to Llanelli and we can’t wait to see how far everyone is able to walk, run, cycle and scoot. The game brings a competitive element to physical activity, but more than that, unites communities, helps people get to know their local area, reduces carbon emissions and improves both physical activity and mental health.”

More information is available at the Llanelli | Beat the Street website and on social media @BTSLlanelli

Continue Reading

Community

Gêm gweithgaredd corfforol boblogaidd Beat the Street wedi cychwyn yn Llanelli

Published

on

Mae Beat the Street yn gêm ryngweithiol, rhad ac am ddim sy’n annog pobl o bob oedran i ymgorffori gweithgaredd corfforol yn eu bywydau bob dydd trwy wobrwyo timau â phwyntiau a gwobrau po bellaf y maent yn cerdded, beicio a rholio.

Mae’r timau sy’n teithio bellaf yn cael eu gwobrwyo gyda thalebau ar gyfer llyfrau ac offer chwaraeon. Mae yna fwrdd arweinwyr ar gyfer cyfanswm pwyntiau ac hefyd bwrdd arweinwyr cyfartaledd felly mae cyfleoedd i dimau o bob maint ennill.

Bydd synwyryddion o’r new ‘Beat Boxes’ sy’n bîpio a fflachio yn cael eu gosod ar bolion lampau o amgylch yr ardal am gyfnod y gêm chwe wythnos. Bydd disgyblion ysgol gynradd yn cael pecyn chwaraewr sy’n cynnwys map a cherdyn ar gyfer y plentyn ac oedolyn sy’n dod gyda nhw. Gall y gymuned ehangach godi cerdyn digyswllt o bwynt dosbarthu a restrir yn www.beatthestreet.me/llanelli.

Yna mae chwaraewyr yn teithio rhwng y ‘Beat Boxes’ digyswllt gan sgorio pwyntiau gyda’u cardiau wrth fynd. Po bellaf y bydd chwaraewyr yn teithio, y mwyaf o bwyntiau y byddant yn eu sgorio ar gyfer eu tîm cymunedol neu ysgol. Mae thema bob wythnos gyda gwahanol weithgareddau i helpu cyfranogwyr i gael y gorau o’u profiad Beat the Street.

Mae Beat the Street Llanelli yn cael ei ddarparu gan Intelligent Health, wedi ei gomisiynu gan Gyngor Sir Caerfyrddin ac yn cael ei gefnogi gan Chwaraeon Cymru,.

Dywedodd y Cynghorydd Gareth John, yr Aelod Cabinet dros Adfywio, Hamdden, Diwylliant a Thwristiaeth: “Rydym yn falch iawn o ddod â’r gêm arloesol a chymhellol hon i Lanelli ac rydym yn edrych ymlaen at weld pa mor bell y gall pawb gerdded, rhedeg, beicio a sgwtera. Mae’r gêm yn dod ag elfen gystadleuol i weithgarwch corfforol, ond yn fwy na hynny, mae’n uno cymunedau, yn helpu pobl i ddod i adnabod eu hardal leol, yn lleihau allyriadau carbon ac yn gwella gweithgarwch corfforol ac iechyd meddwl.”

Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar wefan Llanelli | Beat the Street ac ar gyfryngau cymdeithasol @BTSLlanelli

Continue Reading

Cymraeg

Meddygon teulu dal yma ar gyfer apwyntiadau wyneb yn wyneb

Published

on

Mae meddygon yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro yn atgoffa’u cleifion eu bod yn parhau i gynnig apwyntiadau wyneb yn wyneb i’r rhai sydd angen eu gweld.

Trwy gydol y pandemig, mae meddygfeydd wedi sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i redeg, gan ddefnyddio ffyrdd arloesol o gyfathrebu â’r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu.

Erbyn hyn mae llawer o feddygfeydd yn parhau i ddefnyddio ymgynghoriadau ffôn a galwadau fideo lle y bo’n briodol; mae hyn yn rhoi rhyddid i lawer o gleifion siarad â gweithwyr gofal iechyd proffesiynol (nid o reidrwydd y meddyg teulu) yng nghysur a chyfleustra eu cartrefi eu hunain

Mae gan y rhan fwyaf o feddygfeydd systemau ar-lein megis E-Consult neu Ask My GP, lle gall cleifion ofyn cwestiwn llai brys am eu hiechyd. Gweler gwefan eich meddygfa am fwy o wybodaeth.

Mae Fy Iechyd Ar-lein yn parhau i fod yn opsiwn ar-lein 24/7 ar gyfer archebu presgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd – mae wedi’i gynllunio i fod yn gyfleus i gleifion ac yn arbennig o ddefnyddiol i’r rhai sy’n hunan-ynysu neu’n gwarchod. Gall cleifion gofrestru ar gyfer hyn drwy eu meddygfa leol.

Mae system brysbennu dros y ffôn neu ar-lein ar waith yn y rhan fwyaf o  feddygfeydd i sicrhau bod cleifion yn siarad ag aelod clinigol o staff am eu hiechyd.

Os oes angen gweld claf wyneb yn wyneb, bydd y feddygfa’n gwneud apwyntiad â’r gweithiwr gofal iechyd proffesiynol mwyaf priodol i’w anghenion.

Dywedodd Dr Siôn James o Feddygfa Tregaron: “Hoffem atgoffa cleifion bod meddygfeydd teulu yn parhau i fod ar gael i chi. Pan fyddwch yn cysylltu â’ch meddygfa, byddwch yn siarad â’r person mwyaf addas ar gyfer eich cyflwr ac os bydd angen i’ch gweld wyneb yn wyneb, yna rhoddir apwyntiad i chi yn y feddygfa.

Gellir trin llawer o gyflyrau dros y ffôn gyda chyngor ac os oes angen, gellir rhoi presgripsiwn i fferyllfa o’ch dewis. Peidiwch ag osgoi ymofyn triniaeth.

Ar gyfer mân anhwylderau, cofiwch y gallai eich fferyllfa gymunedol helpu.”

Ychwanegodd Fferyllydd Cymunedol, Richard Evans: “Yn draddodiadol mae fferyllwyr Cymunedol wedi cynghori cleifion ar ystod eang o anhwylderau. Rydym bob amser yn argymell triniaethau addas i’r cleifion, neu os oes angen, eu cyfeirio at weithiwr gofal iechyd proffesiynol.

Yn ystod y pandemig hwn, gweinyddu presgripsiynau yw’r prif ffocws o hyd, ond mae gwasanaethau eraill ar gael, megis y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, Brysbennu a Thrin, cyflenwi meddyginiaethau mewn argyfwng a dulliau atal cenhedlu brys.

Gellir cael mynediad at y gwasanaethau hyn drwy ymgynghoriad dros y ffôn, gyda’r claf neu ofalwr/aelod o’r teulu yn casglu unrhyw feddyginiaeth angenrheidiol.

Cofiwch archebu unrhyw bresgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd mewn pryd cyn i chi ei orffen.”

Yn ychwanegol at y wybodaeth arbenigol broffesiynol a gynigir mewn fferyllfeydd, bydd cleifion cymwys yn gallu derbyn eu brechlyn ffliw rhad ac am ddim yn y mwyafrif o’n fferyllfeydd cymunedol y gaeaf hwn. Am restr lawn o fferyllfeydd sy’n cymryd rhan, cliciwch yma https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/brechiadau-y-ffliw-tymhorol/

I gael gwybod pa wasanaethau y mae eich fferyllfa gymunedol yn eu cynnig, ewch i: https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/

Mae rheolau cadw pellter cymdeithasol yn parhau ar draws safleoedd gofal sylfaenol er diogelwch cleifion a staff. Bydd gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy’n gweld cleifion wyneb yn wyneb i asesu neu ddarparu triniaeth yn defnyddio’r cyfarpar diogelu personol priodol ac mae sgriniau ar waith mewn rhai cownteri a derbynfeydd

Cofiwch wisgo gorchudd wyneb pan ydych yn ymweld ag unrhyw leoliad gofal iechyd.

Continue Reading

Trending

FOLLOW US ON FACEBOOK